بنیاد ایران شناسی مطالعات ایران شناسی ۲۴۷۶_۲۹۸۹ 9 2 2025 08 23 بررسی دهمین فصل کفالایای آموزگار "شرح چهارده ائون بزرگ که شیث در نماز خود از آنها سخن گفته است" 33 58 735713 10.22034/is.2026.2072397.1084 FA مریم قانعی دانشکده ادبیات دانشگاه تهران 0000-0002-3635-0542 Journal Article 2025 09 21 <span lang="FA">فصل دهم کفالایای آموزگار از جمله متونی است که در آن به ساختار چهارده ائون و جایگاه شیث اشاره شده است. این ساختار الاهیاتی در برخی ویژگی‌ها با سنت‌های شیثی-گنوسی شناخته‌شده در متون نجع حمادی، به‌ویژه «سه لوح شیث» و «انجیل مصریان»، هم‌پوشانی دارد. مسئله اصلی این پژوهش بررسی نسبت این ساختار با سنت شیثی گنوسی و ارزیابی میزان تأثیرپذیری یا هم‌افقی الاهیاتی آن است. این پژوهش با روش تحلیل تطبیقی-متنی انجام شده و در آن داده‌های فصل دهم کفالایا با متون قبطی مانوی و رساله‌های شیثی نجع حمادی مقایسه شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه از نظر مفهومی شباهت‌هایی در الگوی صدور ائون‌ها و جایگاه نجات‌شناختی شیث وجود دارد، اما این هم‌پوشانی لزوماً به معنای اقتباس مستقیم نیست و می‌توان آن را در چارچوب تعاملات فکری گسترده‌تر در محیط دینی مصر متأخر تحلیل کرد. بر این اساس، ساختار چهارده ائون در کفالایا را می‌توان نمونه‌ای از بازپردازی مانوی مفاهیم گنوسی در زمینه‌ای جدید دانست</span><span dir="LTR">.</span> https://is.iranology.ir/article_735713_d0be71edd87d47585ec3d5e6de3ffc58.pdf