بنیاد ایران شناسی مطالعات ایران شناسی ۲۴۷۶_۲۹۸۹ 9 2 2025 08 23 واکاوی نماد "تثلیث" در مذاهب ایران و هند(موردمطالعه: میترائیسم و هندوئیسم) 1 32 735714 10.22034/is.2026.2067823.1076 FA اکرم پیله چیان دانشکده هنر. دانشگاه الزهرا. تهران. ایران. 0009-0001-0500-3409 سیدهاشم حسینی دانشکده هنر. دانشگاه نیشابور. 0000-0003-4084-8981 Journal Article 2025 08 03 <span lang="AR-SA">این مقاله به بررسی تطبیقی نماد تثلیث در دو آئین باستانی مهرپرستی و هندوئیسم، می‌پردازد. هدف از این پژوهش، واکاوی تشابهات و تفاوت‌های این نماد در این دو آئین و همچنین بررسی تأثیر مهرپرستی بر هندوئیسم است. </span><span lang="FA">در همین راستا مقاله حاضر سعی دارد به این پرسش پاسخ دهد که در نماد مشترک "تثلیث" میان آئین­های مهرپرستی و هندوئیسم چه تفاوت­ها و تشابهاتی دیده می ­شود؟</span><span lang="AR-SA"> نتایج نشان می‌دهد که هر دو آئین از نماد تثلیث به‌عنوان نمادی از نیروهای ماورائی و الوهیت استفاده می‌کنند. مهرپرستی تثلیث را بیشتر به‌عنوان نمادی از نیروهای طبیعت و هندوئیسم به‌عنوان نمادی از چرخة هستی و وجوه مختلف الوهیت در نظر می‌گیرند. نماد تثلیث در این دو آئین، با وجود شباهت‌های ظاهری، تفاوت‌های عمیقی در ماهیت، شخصیت‌های تشکیل‌دهنده و نقش‌هایشان دارد. همچنین، این پژوهش‌ نشان می‌دهد که هندوئیسم تأثیرات قابل‌توجهی از آئین مهر پذیرفته است که نشان‌دهندة تبادلات فرهنگی و دینی بین تمدن‌های باستانی ایران و هند است. مقاله حاضر با استفاده از روش تحقیق توصیفی-تطبیقی و گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای، به بررسی دقیق پیشینة تحقیق و ارائه توضیحات مفصل دربارة مهرپرستی و هندوئیسم می‌پردازد. </span> https://is.iranology.ir/article_735714_54791fd83189ce736436799ce61faf6d.pdf