بنیاد ایران شناسی مطالعات ایران شناسی ۲۴۷۶_۲۹۸۹ 9 2 2025 08 23 پژوهشی سکه شناسی در تاریخ حکومتگران محلی بنی فیروزان در قرن چهارم هجری 81 98 735716 10.22034/is.2026.2076181.1088 FA سید مسعود شاهمرادی گروه معارف اسلامی دانشگاه علوم پزشکی زنجان مأمور به گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه زنجان. مسعود بیات گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه زنجان 0000-0002-5546-5310 Journal Article 2025 10 29 <span lang="FA">بنی‌فیروزان در سده چهارم هجری بر مناطقی از طبرستان و قومس حکومت داشتند. متون نوشته شده بر سکه‌های فیروزانیان نشانگر تسلط آنان بر طبرستان و قومس و تبعیت آنان از آل‌بویه است. بررسی اسامی حکمرانان بویهی منقور بر سکه‌های فیروزانیان نشانگر تبعیت حسن بن فیروزان از رکن‌الدوله بویهی و نقش‌آفرینی فرزندان او در منازعات قدرت میان فخرالدوله و عضدالدوله است. مسئله این تحقیق بررسی تاریخ این حکومتگران بر مبنای مطالعه سکه‌شناسی است. بر این مبنا متون مسکوکات حسن بن فیروزان و فرزندانش (نصر، فیروزان و لشکرزاد) بررسی و نتایج حاصل از آن با استفاده از روایات منابع تاریخی تکمیل شده است. اهمیت این تحقیق ازاین‌روست که تاکنون تاریخ فیروزانیان، در مقایسه با دیگر حکومت‌های محلی این سده، چندان موردتوجه قرار نگرفته است. این پژوهش با رویکرد توصیفی</span><span lang="FA">–</span><span lang="FA"> تحلیلی و با تکیه بر اسناد سکه‌شناسی انجام شده است.. با توجه به عدم ذکر نام لشکرزاد در منابع تاریخ‌نگاری، سکه ضرب شده توسط او از اسناد حضور و فعالیت لشکرزاد در مناسبات سیاسی این عصر است. بنی فیروزان نظیر آل‌بویه تعلقات مذهبی خویش را بر متون مسکوکات خویش آشکار نکرده‌اند.</span> https://is.iranology.ir/article_735716_5dde8ed908b112541331c8636ab98adb.pdf