بنیاد ایران شناسیمطالعات ایران شناسی۲۴۷۶_۲۹۸۹7120210522A Study of the Qajar Traditional Architecture of Esfandiari Castle in Chaharmahal and Bakhtiari Provinceواکاوی معماری سنتی دوره قاجار در قلعه اسفندیاری استان چهارمحال و بختیاری742710681FAمعصومهطاهری دهکردیدانشآموخته دکتری باستانشناسی، گرایش تاریخی. دانشگاه بوعلی سینا همدانJournal Article20240203The Qajar era was the period of changes in the construction of residential buildings. In fact, one can observe a kind of spatial variety and creativity in the inner spaces of the historical buildings of this period. This variety and creativity in each region originate in the cultural interactions there. Hence, given the culture of each city, each region has its own architecture. The architectural design of Esfandiari Castle, as one of the famous buildings of the Qajar period is of great importance in terms of its functions and aesthetic features. In spite of the value of this house, no research has addressed it either from an aesthetic or an architectural angle. Thus this study investigated the architectural features and elements of this mansion following a descriptive-analytic method and based on library and field studies. The findings of the study suggest that this historical house is different from the other buildings in the traditional texture of the region because of its complex structure and specific architecture. It has been constructed based on the principles of (traditional) Iranian architecture and local architecture. The summer section of the mansion is in the front of the building and consists of haftdari (seven-windowed) and sedari (three-windowed) rooms, and the winter section is behind the summer section. The alcove is in the northern corner of the house, and the eastern and western corners of the house are used for the residence of other family members. The entrance and store rooms are on the southern section of the house.عصر قاجار دوره تغییر و تحولات در ساخت عمارت های مسکونی است که در آن یک تنوع و خلاقیت فضایی در فضاهای داخلی عمارتهای تاریخی مشاهده میشود. این تنوع و خلاقیت فضایی در هر منطقه متأثر از تعاملات فرهنگی آن است، بنابراین هر منطقه معماری خاص خود را دارد. معماری قلعه اسفندیاری، به عنوان یکی از بناهی شاخص معماری دوره قاجار، هم به لحاظ عملکردی و هم به لحاظ زیباییشناسی از اهمیت زیادی برخوردار است. علیرغم ارزش این خانه، مطالعه ای چه از لحاظ زیباییشناسی و چه از لحاظ معماری روی آن صورت نگرفته است. از این رو، پژوهش حاضر سعی دارد مؤلفه ها و ویژگی های معماری به کار رفته در این عمارت را بررسی کند. این پژوهش به لحاظ روش شناسی از نوع توصیفی – تحلیلی بوده و روش گردآوری اطلاعات آن نیز در قالب مطالعات کتابخانه ای و میدانی صورت گرفته است. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که این خانه تاریخی با ساختار پیچیده و نوع معماری خاص خود، بنایی متفاوت در میان بافت سنتی منطقه بهشمار میرود و معماری آن بر پایه اصول معماری ایرانی (سنتی) و معماری بومی است. بخش تابستاننشین عمارت در جلو و شامل اتاق های هفتدری و سهدری و زمستاننشین در پشت این بخش ایجاد شده است. شاهنشین در ضلع شمالی و ضلع های شرقی و غربی مربوط به سکونت اعضای دیگر خانواده و ضلع جنوبی ورودی و انبارها است. https://is.iranology.ir/article_710681_72fb222258c45131a0e13fe7bee3f9ca.pdfبنیاد ایران شناسیمطالعات ایران شناسی۲۴۷۶_۲۹۸۹7120210522A Study of the Development of Twelver Shi’ism During Ilkhanid Period: A Case Study of Őljeitű’s Timeواکاوی سیر تشیع امامیه در حکومت ایلخانیان (مطالعۀ موردی: دوره الجایتو)4358710682FAفرهادعسکریاندانشآموخته کارشناسیارشد تاریخ تشیع. دانشگاه ادیان و مذاهب اسلامیروح الهعالی پوردانش آموختۀ کارشناسیارشد تاریخ ایران دورۀ اسلامی. دانشگاه تربیت مدرسJournal Article20240203Upon the downfall of the Abbasid Dynasty and the establishment of the Ilkhanid government, the Twelver Shi’ites, who were not allowed to perform any religious activities during the Abbasid period, began disseminating Shi’ism with the help of some scholars such as Khwajah Nasir al-Din Tusi while benefiting from the compromising attitude of Mongols and their lack of religious prejudice. In the middle of the Ilkhanid period, a number of Ilkhanid kings converted to Islam and adopted the Sunnite tradition. However, because of the conflicts among Sunnite scholars, the enmity of Ilkhanid government with the Sunnite Mamluk Sultanate of Egypt, and the endeavors of Shi’ite statesman, Shi’ism assumed an important role in the country. After Őljeitű’s conversion to Shi’ism, the revival of Mongolian traditions in Iran was prohibited. The formal recognition of Shi’ism faced some resistance on the part of Sunnite statesmen and scholars of the time, and they decided to stop Őljeitű from enforcing this policy. Following a descriptive-analytic method and benefiting from library resources, the present paper aims to investigate this historical religious phenomenon and provide a response to the question of what reasons led to the decline of Shi’ism at the end of the reign of Őljeitű and his successors. The findings of this study indicate that Shi’ism became very strong during a specific time in Őljeitű’s period, and the Ilkhanate’s support played a significant role in reinforcing this religion. However, it could not continue its process of growth and was later marginalized.با شکست حکومت عباسی و استقرار حکومت ایلخانی، شیعیان دوازده امامی که در دورۀ عباسی اجازه فعالیت نداشتند با کمک افرادی همچون خواجه نصیرالدین طوسی و روح تسامح و تساهل مغولان و عدم تعصب آنان نسبت به مذهبی خاص توانستند مذهب شیعه را ترویج کنند. در اواسط دورۀ ایلخانان تنی چند از سلاطین ایلخان مسلمان شدند و مذهب اهل سنت را اختیار کردند. هرچند که به دلیل اختلافات داخلی علمای اهل تسنن و وجود دولت سنی مذهب ممالیک مصر، که دشمن ایلخانان به شمار میرفت، و همچنین تلاش دولتمردان شیعی، مذهب تشیع توانست در حکومت ایلخانان نقش مهمی بر عهده گیرد و با گرویدن اولجایتو به مذهب تشیع از تجدید سنن مغولی در ایران ممانعت شد. رسمی شدن تشیع بر علما و دولت مردان سنی سخت شد و آنان تصمیم گرفتند اولجایتو را از این کار باز دارند. در این مقاله سعی شده است با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و منابع کتابخانهای ضمن بررسی این پدیدۀ تاریخی- مذهبی تا حد امکان به پرسش اصلی این پژوهش پاسخ دهد که علل افول تشیع در پایان حکومت اولجایتو و جانشینان او چه بود. یافتههای این پژوهش حاکی از آن است که تشیع در دورۀ اولجایتو در مقطعی بسیار قدرت گرفت و همسویی ایلخان در تقویت این مذهب بسیار تأثیرگذار بود، اما به هر روی نتوانست روند رو به رشد خود را ادامه دهد و در حاشیه قرار گرفت.https://is.iranology.ir/article_710682_dec9f1a70b9e5ec33e872effbd9dabc6.pdfبنیاد ایران شناسیمطالعات ایران شناسی۲۴۷۶_۲۹۸۹7120210522A Study of the Architectural Features of the Historical School of Sepahdari in Arakمعرفی و بررسی ویژگیهای معماری مدرسۀ تاریخی سپهداری اراک5972710683FAسجادعباسیکارشناس ارشد مرمت و احیای بناها و بافتهای تاریخی. دانشگاه هنر اصفهانJournal Article20240203A study of the changes in different buildings and structures of the Islamic era indicates that the architectural changes in these buildings have, in a way, followed the traditions of previous eras. In fact, it can be said that the influence of Islamic culture in different times is one of the reasons for the continuation of such traditions. Moreover, in each period it has been tried to update and benefit from the models of the previous era based on the needs of society. Sepahdari School is one of the important buildings in the historical texture of Arak and the oldest school in the city dating back to the Qajar period. The present study aims to examine the architecture of this important building based on a descriptive-analytic method and some library and field studies. The conducted analyses demonstrate that the physical and architectural structure of Sepahdari School follows the construction method of four-iwan schools. They also reveal that this school was constructed following the method used in the building of previous schools in terms of its physical elements, geometrical designs, and several other techniques. Similar to many other schools, Sepahdari School is located on the way leading to the Bazar of the city and its economic and social center.بررسی سیر تحولات بناهای مختلف دوره اسلامی نشان از آن دارد که تحولات معماری در این بناها به گونهای ادامه دهندۀ سنتهای دورههای پیش از خود هستند. در واقع میتوان اینگونه بیان کرد که تأثیر فرهنگ اسلامی در دورههای مختلف زمانی از دلایل تداوم سنتهاست و در هر دوره سعی شده سنتها و الگوهای دورۀ پیش به فراخور نیاز بهروز رسانی شود و مورد بهرهبرداری قرار گیرد. مدرسۀ سپهداری یکی از بناهای شاخص بافت تاریخی اراک و قدیمیترین مدرسه شهر است و قدمت آن به دوره قاجار بازمیگردد. پژوهش حاضر بر آن است تا با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی و انجام مطالعات کتابخانهای و میدانی معماری این بنای شاخص را مورد بررسی قرار دهد. با بررسیهای انجام شده در این مقاله این نتیجه حاصل شد که ساختار کالبدی و معماری مدرسۀ سپهداری در ادامۀ شیوۀ ساخت مدارس چهار ایوانی است و از نظر عناصر کالبدی، نقوش هندسی و انواع تکنیک به شیوه مدارس پیشین ساخته شده است. این مدرسه نیز مانند بسیاری از مدارس دیگر در راستای بازار شهر و شریان اقتصادی - اجتماعی آن قرار دارد.https://is.iranology.ir/article_710683_509f62bbbcc1d270acee94b900cb9412.pdfبنیاد ایران شناسیمطالعات ایران شناسی۲۴۷۶_۲۹۸۹7120210522Iranism in Indigenous Literature: A Case Study of Laki Literatureایدۀ ایران گرایی در ادبیات محلی (مطالعه موردی ادبیات لکی)7396710684FAصبریهکرمشائیدانش آموخته دکتری علومسیاسی، گرایش مسائل ایران. دانشگاه تربیت مدرسJournal Article20240203This paper examines a part of indigenous literature of Laki ethnic group in terms of its proximity to or distance from the idea of Iranism. It aims to provide answers to the questions of how Laki literature reflects the spirit or macro-idea of Iranism, and which symbols and signs of the ancient and national history of Iran are continuously mirrored in the indigenous literature of Laki people. In doing so, the author has used a phenomenological approach to analyze a number of Laki poems, allegories, and lullabies relying on some of the well-known Iranian national and mythical symbols and signs. The findings of this study indicate that Laki literature has been developed based on Iranism and Laki poets’ interest in the history and fate of Iran. One of the manifestations of Laki poets’ belief in Iranism is their rewriting of some poems of Ferdowsi’s Shahnameh in Laki dialect. این مقاله به بررسی بخشی از ادبیات محلی اقوام لک از منظر نزدیکی و دوری آن به ایده ایران گرایی می پردازد. پرسش این است که ادبیات اقوام لکی چگونه روح یا ایدۀ کلان ایران گرایی را در خود متبلور نموده و کدام بخش از نمادها و نشانه های تاریخ باستانی و ملی ایران حضور پیوستۀ خود را در ادبیات محلی اقوام لک به نمایش گذاشته است. در این مقاله به روش پدیدارشناسانه، تعدادی از اشعار، تمثیلات و لالایی های لکی با تکیه بر نمادها و نشانه های شناخته شدۀ تاریخ ملی و اسطورهای ایران تحلیل می شود. یافته ها نشان می دهد، ادبیات لکی بر پایه الگوی ایران گرایی و تعلق خاطر شاعران لکزبان به تاریخ و سرنوشت ایران است. یکی از ظهورات این آگاهی و اندیشه ایران بودگی در نزد شاعران لکزبان، بازسُرایی بخش هایی از اشعار شاهنامه فردوسی به زبان لکی است.https://is.iranology.ir/article_710684_6a29247e4f8d2f8cd8594aa8f108bf46.pdfبنیاد ایران شناسیمطالعات ایران شناسی۲۴۷۶_۲۹۸۹7120210522A Study of the Coins of the Time of Sassanid Shahpur IVبررسی سکههای بازمانده از شاهپور چهارم ساسانی97116710685FAسعیدگودرزیکارشناس ارشد فرهنگ و زبانهای باستانی. دانشگاه تبریزJournal Article20240203A large part of available knowledge about Shahpur Yazdegerdan or Shahpur Shah-Armen, the prince of Yazdegerd I, has been derived from historical Armenian and Western texts. However, the fate of Sassanid King has still remained hidden. Hence, this study aims to provide a clear picture of this king and his fate through introducing some of the coins that have remained from his time and examining a number of historical documents. The results of the study indicate that, unlike some preconceptions, Shahpur IV was not an assassinated prince among the other ill-fated Iranian princes. Rather, he was a Sassanid King who was killed by Sassanid nobles and courtiers in a plot before his formal crowing and levee.بخش زیادی از دانستههای موجود درباره شاهپور یزدگردان یا شاهپور ارمنشاه، ولیعهد یزدگرد اول، از متون تاریخی ارمنی و غربی به دست آمده؛ اگر چه سرنوشت این شاهنشاه ساسانی همواره در پردهای از ابهام قرار داشته است. از اینرو در این پژوهش تلاش شده تا با معرفی نمونههایی از سکههای بازمانده از دوران وی و بررسی اسناد و مدارک تاریخی، تصویری واضحتر از او و سرنوشتش بهدست آید. بررسیهای انجام شده حاکی از آن است که شاهپور چهارم برخلاف برخی از تصورات، یک شاهزادۀ کشته شدۀ ساسانی از خیل شاهزادگان بد اقبال ایرانی نبوده است، بلکه یک شاهنشاه ساسانی بوده که اشراف و درباریان طی دسیسههایی، پیش از مراسم تاجگذاری رسمی و بار عام عمومی، او را کشتهاند.https://is.iranology.ir/article_710685_8069cb19b0cae02ed1d108e5c6c745ca.pdfبنیاد ایران شناسیمطالعات ایران شناسی۲۴۷۶_۲۹۸۹7120210522Funerary Customs and Endowment of Graveyards in Mazandaranآداب ترحیم و وقف گورستان در مازندران117132710686FAمعصومهیداللهپوردانشجوی دکتری ایرانشناسی. دانشگاه شهید بهشتیJournal Article20240203Funerals are held in Mazandaran following specific customs. They are often held in hoseyniyehs (religious centers) or holy shrines near cemeteries. In the past, some pieces of land were sometimes endowed to graves. The present paper initially deals with death-related rituals in Mazandaran and then investigates the ownership quality of graveyard lands in the funerary customs of Mazani people. The author has examined the contents of a number of cemetery endowment deeds following a descriptive-analytic method to achieve this purpose. The findings of this study indicate that the funerary rituals and endowment of graveyards in Mazandaran originate in the worldview of the people of this region. Believing in afterlife, benefactors not only endowed land to graveyards for the peace of the spirit of their diseased dears but also made several other endowments on the grave of their relatives and great figures so that they could benefit from their good deeds in both worlds.مراسم ترحیم در مازندران آداب مخصوص به خود را دارد و اغلب در حسینیه یا امامزادههای مجاور گورستان برپا میشود. در گذشته گاه در این مراسم زمینهایی را نیز برای مزار وقف میکردند. این مقاله نخست به آیینهای مرتبط با مرگ در مازندران اشاره و سپس نوع مالکیت زمینهای گورستان را در آداب ترحیم مردم این منطقه بررسی میکند. برای دستیابی به این منظور محتوای برخی از وقفنامههای گورستان به شیوۀ توصیفی- تحلیلی مورد بررسی و واکاوی قرار گرفتهاند. یافتههای پژوهش حاضر حکایت از آن دارد که آداب ترحیم و وقف گورستانهای مازندران نشأت گرفته از نوع نگرش و جهانبینی مردمان این منطقه است. واقفان با اعتقاد به جهان پس از مرگ، برای آرامش روح درگذشتگان خود نه تنها زمینهایی را وقف گورستان میکردند بلکه بر مزار بزرگان و بستگان خود نیز موقوفات بسیاری اختصاص میدادند تا در هر دو جهان از کردار نیک خود بهرهمند شوند.https://is.iranology.ir/article_710686_7600d16fae71540360cb74d78bf561a6.pdf