بنیاد ایران شناسیمطالعات ایران شناسی۲۴۷۶_۲۹۸۹8220240822"Iran" and "Iranian" in Safavid Culture and Poetry«ایران» و «ایرانی» در فرهنگ و شعر صفوی13371599610.22034/is.2024.2039012.1035FAنسرینفقیه ملک مرزباندانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران0000-0002-7850-292XJournal Article20240818The poets and writers of the Safavid period, both those who are related to the court and those who are engaged in writing and reading outside the court system, addressed it with a new perception of Iranian identity. The indicators that they have in their writings directly and indirectly refer to Iran and Iranian concepts and explain their beliefs in this matter. In this research, the poetic texts of more than ten poets of this period were carefully studied and all the parts related to the concepts of Iran and Iranian identity were extracted and studied with the method of content analysis. The components that indicate Iranian identity are not necessarily the direct word "Iran", but other indicators of beliefs and traditions and confrontations with non-Iranians determine this identity. Stuart Hall's theory of representation is helpful in reading and interpreting cultural signs and reasoning and drawing conclusions. Especially stereotyping is effective in conveying this opinion. However, sometimes some points come only from the texts of this body of research, which can be checked by their induction and paying attention to the social history of Iran. As a result of the studies, the most frequent related concepts can be considered as "pride and boasting of ancient Iran", "Iran and being Iranian in comparison with the race, identity and power of other countries", "Iran's sadness and destruction" and "Iran and Iranian power". In addition to the explicit mention of Iran's name, components such as Shiite beliefs, serious and meaningful attention to the ancient powers of Iranians in government and traditionalism show the renewal of Iranian identity.شعرا و نویسندگان دورۀ صفوی، چه آنها که ارتباطی با دربار دارند و چه افرادی که خارج از نظام درباری به نوشتن و خواندن مشغولاند، با ادراک جدیدی از هویت ایرانی بدان پرداختهاند. نشانگرهایی که آنها در نوشتار خود دارند، بهصورت مستقیم و غیرمستقیم به مفاهیم ایران و ایرانی اشاره دارند و در این موضوع باورهای خود را تبیین میکنند. در این پژوهش به متون منظوم بیش از ده تن از شاعران این دوره دقت شد و تمامی قسمتهای مربوط به مفاهیم هویت ایران و ایرانی استخراج و با روش تحلیل محتوای کیفی مطالعه شد. مؤلفه هایی که نشان از هویت ایرانی دارد، لزوماً لفظ مستقیم «ایران» نیست، بلکه نشانگرهای دیگری از باورها و سنتها و تقابل ها با غیرایرانی ها این هویت را تعیین می کند. نظریۀ بازنمایی استوارت هال در نوع خوانش و تفسیر نشانههای فرهنگی و استدلال و نتیجهگیری کمک شایانی میکند. به ویژه کلیشه سازی در ابلاغ این نظر تأثیر دارد. بااینحال گاهی برخی نکات تنها از متون این پیکرۀ پژوهشی ناشی میشود که با استقراء آنها و توجه به تاریخ اجتماعیات ایران قابلبررسی است. در نتیجۀ مطالعات میتوان پربسامدترین مفاهیم مربوط را «افتخار و مباهات به ایران باستان»، «ایران و ایرانی بودن در قیاس با نژاد و هویت و قدرت سایر کشورها»، «غم و ویرانی ایران» و «قدرت ایران و ایرانی» دانست. علاوهبر ذکر صریح نام ایران، مؤلفه هایی اعم از باورهای شیعی، اعتنای جدی و معنادار به قدرت های باستانی ایرانیان در حکومت و در سنت گرایی نشان از تجدید هویت ایرانی دارد.https://is.iranology.ir/article_715996_49059ea068da96041c8778f5cb7d9a0f.pdfبنیاد ایران شناسیمطالعات ایران شناسی۲۴۷۶_۲۹۸۹8220240822Linguistic-Cultural Structure of Apology Discourse in Ferdowsi's Shahnameh (A Case Study of Five Apology Discourses)ساختار زبانی- فرهنگی گفتار پوزشخواهی در شاهنامه فردوسی (براساس مطالعه پنج متن)345971599710.22034/is.2024.2038930.1034FAاشرفسراجدانشآموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.Journal Article20240818Language and culture are intricately interconnected, with language serving as a crucial tool for transmitting culture. Culture encompasses various components, some of which manifest through interactions with others. Conflicts in such interactions sometimes necessitate apologies to continue the relationship. In apologizing, an individual, with an awareness of their cultural knowledge, utters words that aim to gain the recipient’s approval. Therefore, studying apology discourses can reveal the underlying cultural layers present in language. One significant Persian text rich in cultural and social information is Ferdowsi's Shahnameh, where cultural issues are conveyed through the speeches of characters and narratives. The primary issue addressed in this study is how Ferdowsi employs strategies for articulating the apology discourse of his characters, considering the situational context and circumstances. Additionally, what cultural and social information is conveyed through the textual arrangement of apology discourse? To explore this, five apology discourses from the Shahnameh were purposefully selected, and their textual structure was analyzed qualitatively using the methods of Raqiya Hassan (1985 and 1989) and Sasani & Yazdani (2013) in step segmentation. The study's findings indicate that the apology discourse in the Shahnameh has a distinctive structure, which shows variations based on the context and status of individuals, as well as the significance of the issue at hand.زبان و فرهنگ رابطۀ درهمتنیدهای با هم دارند و زبان ابزار مهمی برای انتقال فرهنگ است. فرهنگ مؤلفههای مختلفی دارد که برخی از مهمترین آنها در شیوه ارتباط با انسانهای دیگر بروز مییابد. گاهی افراد در تعامل با دیگران دچار تعارضاتی میشوند که برای ادامه ارتباط، نیاز به رفع آن بهصورت پوزشخواهی است. در پوزشخواهی، فرد با آگاهی از دانش فرهنگی جامعه خود، سخنی بر زبان میآورد که بتواند نظر موافق مخاطب خود را جلب کند. بنابراین با مطالعه گفتارهای مربوط به پوزشخواهی میتوان لایههای فرهنگی نهفته در زبان را شناسایی کرد. یکی از متون مهم زبان فارسی که حاوی اطلاعات فرهنگی و اجتماعی بسیاری است<em>، شاهنامه</em> فردوسی است که در آن مسائل فرهنگی ازطریق گفتار شخصیتها و ضمن روایتها بازگو شده است. مسئلۀ اصلی پژوهش پیشرو این است که فردوسی با درنظرداشتن اقتضای حال و بافت موقعیتی، از چه راهبردی برای بیان گفتار پوزشخواهی شخصیتهای خود استفاده کرده است. ازسویدیگر، نوع چینش متنی گفتار پوزشخواهی چه اطلاعات فرهنگی و اجتماعی را بازگو میکند. بهاینمنظور، پنج گفتار با محتوای پوزشخواهی<em> در شاهنامه</em> بهصورت هدفمند انتخاب و ساختار متنی آن با استفاده از روش رقیه حسن در بررسی ساختار متن (1985 و 1989) و نیز ساسانی و یزدانی (1392) در تقسمبندی گامها و به شیوه کیفی تحلیل شد. براساس نتایج حاصل از پژوهش، گفتار پوزشخواهی در <em>شاهنامه</em> ساختار ویژهای دارد که باتوجهبه موقعیت و جایگاه افراد و نیز اهمیت موضوع تغییراتی هم در آن مشاهده میشود.https://is.iranology.ir/article_715997_426ae1994e24f38eebf864f9315a7294.pdfبنیاد ایران شناسیمطالعات ایران شناسی۲۴۷۶_۲۹۸۹8220240822The process of personal and social health education in Iran
A case study: from the actions of Mirza Taghi Khan Amirkabir to the establishment of the Health Corpsروند آموزش بهداشت فردی و اجتماعی در ایران موردپژوهی: از اقدامات میرزا تقیخان امیرکبیر تا ایجاد سپاه بهداشت608171599810.22034/is.2024.2033717.1020FAالهامملک زادهدانشیار تاریخ ایران پس از اسلام، گروه تاریخ اجتماعی و اقتصادی، پژوهشکده تاریخ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران0000-0001-5287-7427Journal Article20240625From a long time ago, personal hygiene and cleanliness were the rules and duties of the Shari'ah that the believers were obliged to implement during worship. In modern times, the discoveries and advances of various sciences have changed personal and social health and supervision and turned it into a science related to modern medicine, which was separated from religious laws and duties and found a social aspect. The trend of personal and social health from the era of Amir Kabir to the formation of the Health Corps is the article's main question, which is determined by descriptive-analytical determination. The research method is a library using archival documents. The result indicates that Iranians' understanding of Western science and after that Amir Kabir changed the concept of personal and social health. Over time, compliance with health principles became a common habit and culture. A process that was slow during Reza Shah's era and after the Second World War, it was affected by the implementation of various advertising programs such as health publications, the inclusion of health concepts in educational programs, and the use of new media tools for making and showing films, mostly with principles and types of products. Personal and public health became familiar. The process gained more momentum with the formation of the Health Corps in 1343.از دیرباز، بهداشت و نظافت شخصی ازجمله احکام و تکالیف شرعی شمرده میشد و مؤمنان موظف بودند برای اجرای برخی عبادات خود را پاکیزه نگاه دارند. در روزگار نو، همپای اکتشافات پیدرپی و پیشرفت علوم مختلف، بهداشت و نظافت شخصی و اجتماعی بهصورت دانشی وابسته به پزشکی نوین درآمد و بهتدریج از شرایع و تکالیف دینی جدا شد و وجه اجتماعی یافت. پرسش اصلی این مقاله این است که نهادینه شدن بهداشت شخصی و اجتماعی، طی دوران صدارت میرزا تقیخان امیرکبیر تا تشکیل سپاه بهداشت در سال 1343 ش، چه روندی را طی کرده است. روش پژوهش تاریخی با رویکرد توصیفی-تحلیلی با استفاده از منابع کتابخانهای، نشریات و جراید دوران پهلوی است. براساس نتایج پژوهش، بهدنبال شناخت تدریجی ایرانیان با تمدن غرب و دستاوردهای علمی آن، و پس از اقدامات امیرکبیر، بهتدریج مفهوم بهداشت فردی و اجتماعی معنادار شد و رعایت اصول بهداشتی به عادت و فرهنگ همگانی تبدیل شد؛ فرایندی که در دوران حکومت رضاشاه کُند و بطئی بود. پس از جنگ جهانی دوم، متأثر از تبلیغات وسیع، نهادینه کردن بهداشت با اجرای برنامههای مختلف تبلیغی مانند چاپ نشریات مخصوص بهداشتی، گنجاندن مفاهیم مربوطه در برنامههای تحصیلی مدارس و استفاده از ابزار رسانهای جدید مانند نمایش فیلمهای بهداشتی در شهرها و روستاها، هر روز تعداد بیشتری از ایرانیان با اصول بهداشت فردی و اجتماعی آشنا شدند و رعایت آن با انواع محصولات بهداشتی همگانی گردید. سرانجام با تشکیل سپاه بهداشت در سال 1343 ش این روند در سراسر ایران شتاب گرفت.https://is.iranology.ir/article_715998_50b827c7a8a374ed6b75c3e042834948.pdfبنیاد ایران شناسیمطالعات ایران شناسی۲۴۷۶_۲۹۸۹8220240822Ontological and Epistemological Problems of Historiography of Islamic Revolution in Iranمسئلههای هستی شناختی و معرفت شناختی نگارش تاریخ انقلاب اسلامی8210971599910.22034/is.2024.2028248.1010FAعلیرضاملایی توانیاستاد گروه تاریخ فکری و فرهنگی، پژوهشکدۀ تاریخ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایرانJournal Article20240506The Islamic revolution, like all revolutions, is a multi-layered, multi-faceted and very complex phenomenon, and its historiography, due to the role of religion and religious leaders, as well as the different slogans, ideals and processes it has gone through, is other revolutions are more difficult and controversial. According to the author, the difficulties and complications of historiography of the Islamic Revolution divides into four categories: ontology, epistemology, methodology, and source ology. This article only deals with some of the ontological and historical epistemological difficulties of the revolution and leaves the methodological and source-related issues of the revolution to another research. Therefore, the main question is what are the most significant ontological problems and epistemological complications of the history of the Islamic Revolution? The article shows the most important ontological and epistemological issues of the history of the revolution with a descriptive-analytical method and based on the macro-historical approach that has replaced the micro-historical approaches here. Finally, the article concludes that the Islamic revolution, like all revolutions, due to the rupture, tension and severe confrontation it created in the socio-political life of Iranians, has reached a pole. The divisions, the divisiveness of the elites and the society, socio-economic challenges, the conflict of narratives and finally led to an irreconcilable historiography in Iran. Since the Islamic revolution is still a living stream and an ongoing process, it still follows the entanglement of power and truth in the field of history writing, and leads to heterogeneous readings of the history of the revolution, the ideals of the revolution, and the war of narratives. It results in a post-revolution and causes the complications and difficulties of writing the history of the revolution to continue. انقلاب اسلامی همچون همۀ انقلاب ها، پدیدهای چندلایه، چندساحتی و بسیار پیچیده است و تاریخ نگاری آن بهدلیل نقش آفرینی دین و رهبران دینی و نیز شعارها، آرمان ها و فرایندهای متفاوتی که پشت سر نهاده است، از دیگر انقلاب ها دشوارتر و مناقشه آمیزتر است. به باور نگارنده دشواری ها و پیچیدگی های تاریخنگاری انقلاب اسلامی را می توان به چهار دستۀ هستی شناسی، معرفتشناسی، روش شناسی و منبعشناسی تقسیم بندی کرد. این مقاله صرفاً به پاره ای از دشواری های هستی شناسانه و معرفت شناسانه تاریخی انقلاب می پردازد و مسائل روش شناسانه و منبع شناسانۀ انقلاب را به پژوهش دیگری می سپارد. بنابراین، پرسش اصلی این است که شاخص ترین مسئله های هستی شناسانه و پیچیدگیهای معرفت شناسانۀ تاریخ انقلاب اسلامی کداماند؟ مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی و بر پایۀ رهیافت کلان نگر تاریخی که در اینجا جایگزین نگرش های جزئی نگر شده است، می کوشد مهمترین مسئله های هستی شناختی و معرفتشناختی تاریخ انقلاب را نشان دهد. براساس نتایج پژوهش، انقلاب اسلامی همانند همۀ انقلاب ها باتوجهبه گسست، تنش و برخورد شدیدی که در حیات اجتماعیـ سیاسی ایرانیان پدید آورد به قطببندیها، دودستگی های نخبگان و جامعه، چالش های اجتماعیـ اقتصادی، کشاکش روایت ها و سرانجام به تاریخ نگاری آشتی ناپذیر در ایران انجامید. ازآنجاکه انقلاب اسلامی هنوز یک جریان زنده و یک فرایند جاری است، همچنان درهم تنیدگی قدرت و حقیقت را در عرصۀ تاریخ نویسی در پی دارد و به خوانش های ناهمسان از تاریخ انقلاب، آرمان های انقلاب و جنگ روایت های پساانقلابی می انجامد و موجب می شود پیچیدگی ها و دشواری های نگارش تاریخ انقلاب همچنان ادامه یابد.https://is.iranology.ir/article_715999_7497f9ccfa3908f793e1470d2b584892.pdfبنیاد ایران شناسیمطالعات ایران شناسی۲۴۷۶_۲۹۸۹8220240822The Relationship between Visual and Religious Identity in Muharram Mourning Rituals (A Case Study of Alam-bardari and Nakhl-gardani)نسبت هویت دیداری و دینی در آیینهای سوگواری محرم (مطالعۀ موردی: عَلَمبرداری و نخلگردانی)11013771600010.22034/is.2024.2035573.1024FAمحمودترابی اقدمدکتری پژوهش هنر، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایرانعلی اصغرفهیمی فردانشیار گروه پژوهش هنر، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.Journal Article20240714Iranian identity is manifested in various Iranian traditions, including religious traditions, an important example of which is <em>Muharram</em> mourning rituals. To examine how the visual identity of these rituals corresponds to their religious identity, this article explores this relationship in two such rituals: <em>alam-bardari</em> (“banner bearing”) and <em>nakhl-gardani</em> (“palm tree bearing”). To that end, this descriptive-analytical study matches the visual elements of the two rituals with either of the five aspects of religious identity, namely the emotional, doctrinal, ritualistic, epistemological, and consequential. It finds that the visual language of the elements, symbols, and visual structures used in the <em>alam</em> and <em>nakhl</em> — the eponymous structures carried in the rituals — is primarily doctrinal and epistemological when viewed in isolation. However, when these structures appear in the presence of mourners during the rituals, they come to represent the emotional and consequential aspects. In other words, the latter two aspects are not inherently evident in the <em>alam</em> and <em>nakhl</em> but rather manifest during the rituals.هویت ایرانی در آیینهای مختلف جامعه ازجمله مناسک دینی نمود یافته که بخش مهمی از آن در آیینهای سوگواری محرم تجلی پیدا کرده است. مسئلۀ این مقاله از چگونگی تناظر هویت دیداری این آیینها با هویت دینی آنها نضج میگیرد و ما را با این پرسش اصلی مواجه میسازد که نسبت هویت دیداری و هویت دینی آیینهای عَلَمگردانی و نخلگردانی چیست؟ برایناساس، تبیین هویت دیداری و دینی در آیینهای علمبرداری و نخلگردانی هدف این مقاله بوده است. برای دستیابی به این هدف، عناصر و نمادهای بصری آیینهای مذکور، به روش توصیفی- تحلیلی مطالعه و با ابعاد پنجگانۀ هویت دینی (عاطفی، اعتقادی، مناسکی، دانشی و پیامدی) نسبتیابی شدهاند. یافتهها نشان میدهد که زبان بصری بهکاررفته در شبکۀ عناصر، نمادها و سازههای دیداری نخل و علم عمدتاً نشانگر دو بعد «اعتقادی» و «دانشی» است. زمانی که علم و نخل، با حضور مشارکتکنندگان (عزاداران) تبدیل به مناسک یعنی علمبرداری و نخلگردانی میشوند، دو بعد «عاطفی» و «پیامدی» را فرامیخوانند. درواقع، نظام بصری علم و نخل بهطور مستقیم این دو بعد را نشان نمیدهند، بلکه در مناسک علمبرداری و نخلگردانی بروز و ظهور مییابند.https://is.iranology.ir/article_716000_94773d9c4a1f3f2c005d5eca5c78c95b.pdfبنیاد ایران شناسیمطالعات ایران شناسی۲۴۷۶_۲۹۸۹8220240822Iranian Culture in Cyberspace: An Analysis based on AI and Hofstede Modelفرهنگ ایرانی در فضای مجازی: تحلیلی مبتنی بر هوش مصنوعی و مدل هافستد13816571600110.22034/is.2024.2037081.1027FAآتوسارستم بیک تفرشیدانشیار گروه زبانشناسی، پژوهشکده زبانشناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران0000-0003-4820-0709Journal Article20240730This research is focused on two important subjects in human sciences. One is culture which is as old as human’s social life, and the other is artificial intelligence (AI), a prominent contemporary topic. It aims to analyze how Iranian culture is represented in cyberspace, and introduces cultural metaphor for Iranians based on the data obtained using AI. To do so, cultural linguistics (Sharifian, 2017), and 6 imensions Hofstede model (2010) are used as theoretical bases. AI accesses big data comprising Persian and English texts related to Iranian culture in cyberspace to identify cultural metaphors. Identifying Iranian cultural metaphor, using AI and big data, as well as the analysis framework, are the innovations of this research. To uncover the cultural metaphor, 5 prompts in Persian and English are used to communicate with AI, namely Chat GPT4, Gemini, and Claud 2. Based on the analyzing and comparing the data obtained, Persian carpet, Taarof, and Saadi’s poem “The Children of Adam” can be considered the most prominent Iranian cultural metaphors. Analyzing these metaphors through the lens of the Hofstede model reveals that Iranian culture emphasizes power distance, collectivism, and long-term orientation.پژوهش حاضر بر دو موضوع بسیار مهم در علوم انسانی متمرکز است؛ یکی فرهنگ که قدمتی به بلندای زندگی اجتماعی انسان دارد و دیگری هوش مصنوعی مولد که از مباحث مطرح پژوهشی امروز است. هدف پژوهش بررسی بازنمایی فرهنگ ایرانی در رایاسپهر با استفاده از هوش مصنوعی و شناسایی و تحلیل استعارههای فرهنگی ایرانی است. به این منظور، از چارچوب نظری زبانشناسی فرهنگی (شریفیان، 2017) و مدل ششبعدی هافستد (2010) استفاده شده است. دادۀ پژوهش در دستیابی به استعارۀ فرهنگی از نوع کلانداده و شامل تمامی متون فارسی و انگلیسی دیجیتالیشدۀ مرتبط با فرهنگ ایرانیِ دردسترس در رایاسپهر است که توسط هوش مصنوعی تحلیل شده است. شناسایی استعارۀ فرهنگی ایرانی، استفاده از کلانداده و هوش مصنوعی و استفاده از مدل هافستد برای تحلیل استعارۀ فرهنگی ایرانی از نوآوریهای پژوهش حاضر است. برای دستیابی به استعارۀ فرهنگی، پنج پرامپت (دستور) به زبان فارسی و انگلیسی برای برقراری ارتباط با هوش مصنوعی شامل چت جیپیتی4، جمینای و کلاود 2 طراحی و استفاده شد. پس از تحلیل و مقایسۀ پاسخهای ارائهشدۀ این سه مدل هوش مصنوعی، فرش ایرانی، تعارف و شعر «بنیآدم» از سعدی بهعنوان برجستهترین استعارههای فرهنگی ایرانی شناسایی شدند. تحلیل این استعارهها با استفاده از مدل هافستد نشان میدهد که در بین ایرانیان پذیرش فاصلۀ قدرت، جمعگرایی و آیندهنگری برجستهترین ویژگیهای فرهنگی بهشمار میآیند.https://is.iranology.ir/article_716001_413511fac6ba94b234e68334a7df4d49.pdf