بنیاد ایران شناسیمطالعات ایران شناسی۲۴۷۶_۲۹۸۹8320241121The Role of Artistic-ritualistic Gifts Exchange in the Consolidation and Continuity of Social-cultural Values of Iranians
(Case of Study: Exchange of Gifts in Celebration and Mourning Rituals in Abyaneh)جایگاه تبادل هدایای هنریـمناسکی در قوامبخشی و استمرار ارزشهای اجتماعیـ فرهنگی ایرانیان (مورد مطالعه: تبادل هدایا در آیینهای سور و سوگ در ابیانه)13571858810.22034/is.2024.2040114.1037FAسمیهکاظمیدانشآموختۀ دکترای تخصصی پژوهش هنر، گروه پژوهش هنر، دانشکدۀ هنر، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران0000-0002-6578-3646بهروزروستاخیزاستادیار مردمشناسی، گروه جامعهشناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران0000-0003-1469-8844Journal Article20240901Gift-giving is one of the most common categories in most local cultures and communities of Iran. The process of exchanging gifts in different situations and occasions has increased the meaning of those situations and occasions for Iranians. Moreover, it has also caused those situations and occasions continuity and, in general, the stability of the elements and symbols of Iranian culture over time. Therefore, reflecting on the place of gifts in diverse Iranian cultures and the “things” that are exchanged as gifts is a window to understanding the ways of consolidation of Iranian local communities and their social and cultural values continuation. For this reason, the present article, first examined the category of gifts in Iranian culture using the library method. The study then surveyed the exchange process of the artistic-ritualistic gifts in Abyaneh village in Natanz County of Isfahan Province, located in central parts of Iran. The second part of the research employed an in-depth anthropological approach, utilizing ethnographic research techniques such as observation, participant observation, and interviews. Specifically, this research studied the process of gift exchange in celebrations and mourning rituals, emphasizing two important rituals: weddings and Nakhlgardani. In this study, we seek the answers to these questions: What is the role of gift exchange in the value system of Iranian society and culture, especially in Abyaneh society? And what is the relation between the ritual context of the gift exchange and the artistic characteristics of the gifts exchanged in the two mentioned rituals? The results of this research show that the design of the exchanged art objects represents the religious values of the givers and receivers, and their exchange is actually the exchange of values that induces security and power in society. The exchange of these objects in the rituals causes the continuation of the descent and responsibility chains through the continuation of the gift chain. In fact, gift exchange brings cultural values into circulation and keeps them alive. When gift exchange occurs in contexts that are focused on specific cultural values, such as rites of passage and religious or national rituals, and integrates into the structure of these rituals, a larger part of the society enters the cycle of exchange, strengthening the force that reproduces the society and its values.یکی از مقولات پُربسامد در اغلب فرهنگهای بومی و جوامع محلی ایران، هدیهدادن است. فرایند تبادل هدایا در موقعیتها و مناسبتهای مختلف، علاوهبر اینکه معنیپذیری آن موقعیتها و مناسبتها را برای ایرانیان بیشتر کرده، زمینهساز تداوم آنها و بهطور کلی پایداری عناصر و نمادهای فرهنگ ایرانی در گذر زمان شده است. از این رهگذر، تأمل بر جایگاه هدایا در فرهنگهای متنوع ایرانی و «چیز»هایی که بهمثابه هدیه تبادل میشوند، دریچهای برای فهم چگونگی قوامیافتن جوامع محلی ایران و استمرار ارزشهای اجتماعی و فرهنگی آنهاست. ازاینرو، مقالۀ حاضر، پس از نگاهی عام به مقولۀ هدیه در فرهنگ ایرانیان با استفاده از روش کتابخانهای، برپایۀ یک رویکرد ژرفانگر انسانشناختی و مبتنی بر پژوهشی مردمنگارانه با استفاده از تجربۀ میدانی و از طریق مشاهده، مشاهدۀ مشارکتی، و مصاحبه، تبادل هدایای هنریـمناسکی و بهطور مشخص، فرایند تبادل هدایا در آیینهای سور و سوگ را در یکی از نقاط ایران مرکزی یعنی روستای ابیانه در استان اصفهان، با تأکید بر مناسک مهم عروسی و نخلگردانی کندوکاو کرده است. ازاینخلال، بهدنبال پاسخی برای این پرسشها بوده که تبادل هدایا چه جایگاهی در نظام ارزشی جامعه و فرهنگ ایرانی، و بهطور اخص در جامعۀ ابیانه دارد و زمینۀ مناسکی تبادل چه ارتباطی با ویژگیهای هنری هدایای هنری موردتبادل در دو آیین مذکور دارد. نتایج این پژوهش نشان میدهد که طرح اشیای هنری موردتبادل، ارزشهای اعتقادی هدیهدهندگان و هدیهگیرندگان را بازنمایی میکند و انتقال آنها درواقع انتقال ارزشها و القاکنندۀ امنیت و قدرت به جامعه است. تبادل این اشیا در قالب مناسک، موجب تداوم زنجیرههای تبار و مسئولیت ازطریق تداوم زنجیرۀ هدیه میگردد. درحقیقت، تبادل هدیه ارزشهای فرهنگی را به جریان میاندازد و زنده نگه میدارد، اما زمانیکه تبادل هدیه در بسترهای متمرکز بر ارزشهای خاص فرهنگی همچون مناسک گذار و آیینهای مذهبی یا ملی صورت میگیرد و بخشی از ساختار این آیینها و مناسک میشود، با واردشدن بخش بزرگتری از جامعه در چرخۀ تبادل نیرویی مضاعف برای بازتولید اجتماع و ارزشهای آن مییابد.https://is.iranology.ir/article_718588_08d1a9f11fe10658192954d5b5c4ce9e.pdfبنیاد ایران شناسیمطالعات ایران شناسی۲۴۷۶_۲۹۸۹8320241121Amir Arslan's legendary capabilities for design
Hero character in Iranian comics and animationقابلیتهای افسانه امیرارسلان نامدار برای طراحی شخصیت قهرمان کامیکاستریپ و انیمیشن ایرانی366671880010.22034/is.2024.2043211.1042FAسیده راضیهیاسینیدانشیار پژوهش هنر، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، تهران، ایرانریحانهاقبالیکارشناس ارشد رشتۀ انیمیشن، دانشکدۀ سینما و تئاتر، دانشگاه هنر، تهران، ایران.Journal Article20241011This article has studied the literary and narrative capacities of one of the Persian folk legends for designing the character of the hero in comic strips and Iranian animation. It is assumed that the character of the hero in the legend of Amir Arslan Namdar has the capacity to create the character of the Iranian hero in comic strip and animation products. Adaptation of the translatable components of this folk tale and designing the character of the national hero based on it is suitable for the production of Iranian animation due to the narratives of the culture and history of Iran during the Qajar era and its fictional genre. At the same time, by taking advantage of Iranian folkloric literature and creating the character of an Iranian hero in animation, it is possible to familiarize the audience with the national culture reflected in Iranian folkloric stories. The question of the article is how to design a suitable hero for the production of Iranian comics and animation by analyzing the character of the hero and the cycle of his hero's journey in the legend of Amir Arslan Namdar. The sample in this article is purposefully selected and in the research method, it relies on the qualitative analysis of the narrative content and the semiotics of the hero's character, based on the ideas of Vladimir Propp and Joseph Campbell, respectively. and uses Christopher Vogler's model. Analytical results showed that this legend can be adapted as a literary source for the design of the character of the Iranian hero in comic strips and Iranian animation, because it is well characterized by the characteristics of heroes and goes through the cycle of the hero's journey.این مقاله ظرفیتهای ادبی و روایی یکی از افسانههای پهلوانی عامیانۀ فارسی را برای طراحی شخصیت قهرمان در کامیکاستریپ و انیمیشن ایرانی مطالعه کرده است. فرض آن است که شخصیت قهرمان در افسانۀ <em>امیرارسلان نامدار</em>، ظرفیت خلق شخصیت قهرمان ایرانی را در محصولات کامیکاستریپ و انیمیشن دارد. اقتباس از مؤلفههای قابلترجمان تصویری در این داستان عامیانه و طراحی شخصیت قهرمان ملی براساس آن، بهدلیل روایتهایی از فرهنگ و تاریخ ایران در دوره قاجار و نیز ژانر تخیلی آن، برای تولید انیمیشن ایرانی مناسب است. همچنین، با بهرهگیری از ادبیات عامیانۀ پهلوانی ایرانی در خلق شخصیت قهرمان ایرانی در انیمیشن، امکان آشنایی مخاطبان با فرهنگ ملیِ منعکس در داستانهای پهلوانی عامیانه ایرانی فراهم میشود. پرسش مقاله آن است که چگونه میتوان با تحلیل شخصیت قهرمان و چرخه سفر قهرمانی او در افسانۀ <em>امیرارسلان نامدار</em>، شخصیت قهرمانی مناسبی را برای تولید کامیک ایرانی و انیمیشن طراحی کرد. در این مقاله، نمونه بهطور هدفمند انتخاب شده است و در روش تحقیق، تحلیل روایت و نشانهشناسی شخصیت قهرمان، بهترتیب بر نظریات ولادیمیر پراپ و جوزف کمبل متکی است و از الگوی کریستوفر ووگلر نیز استفاده شده است. نتایج تحلیل نشان میدهد که این افسانه میتواند منبع ادبی قابلاقتباسی برای طراحی شخصیت قهرمان ایرانی در کامیکاستریپ و انیمیشن ایرانی باشد، زیرا بهخوبی به صفات قهرمانان متصف میشود و چرخۀ سفر قهرمانی را طی میکند.https://is.iranology.ir/article_718800_8a7e70a3b3a370cdf1d95702d350cbc1.pdfبنیاد ایران شناسیمطالعات ایران شناسی۲۴۷۶_۲۹۸۹8320241121Reflections on the Philosophy of Science in Iranologyتاملاتی در فلسفه علم ایران شناسی678971879710.22034/is.2024.2040148.1038FAمنصورطرفداریدانشیار گروه ایرانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه میبد، میبد، ایرانJournal Article20240901The philosophy of science is considered an inevitable necessity following the formation of any scientific discipline and deals with important issues such as analyzing the nature of that science, appropriate methods for creating reliable and efficient knowledge, distinguishing pseudoscience from scientific knowledge, criticizing and examining the work of scientists in that discipline, and such issues. Following the establishment of Iranology, which was carried out with the goals of properly introducing Iranian culture and civilization to the world and organizing Iranology studies, this important issue was also raised about this scientific discipline. Accordingly, the present article attempts to address the main research question, namely what is the philosophy of science in Iranology, using the descriptive-analytical method and relying on practical experiences in this field and using resources and research related to the philosophy of science as well as Iranology studies. For this purpose, after the definitions related to the philosophy of science in Iranology, issues related to it have also been raised. The research findings indicate that in order to achieve discourse and research in accordance with the criteria of the philosophy of science in Iranology, it is an undeniable necessity to pay attention to issues such as causality, objectivity and subjectivity, and methodology.فلسفه علم بهعنوان ضرورتی اجتنابناپذیر در پی شکلگیری هر رشته علمی مطرح میشود و به موضوعات مهمی چون واکاوی ماهیت آن علم، روش های مناسب برای بهوجود آوردن معرفتی قابلاعتماد و کارآمد، تمایزات شبهعلم با معرفت علمی، نقد و بررسی کار دانشمندان آن رشته و چنین موضوعاتی میپردازد. بهدنبال تأسیس ایرانشناسی که با اهدافی مانند معرفی درست فرهنگ و تمدن ایران به جهان و ساماندهی مطالعات ایرانشناسی صورت پذیرفت، این مهم درباره این رشته علمی نیز مطرح شد. برایناساس، نوشتار حاضر میکوشد به کمک روش توصیفی- تحلیلی و با اتکاء به تجربیات عملی در این رشته و با استفاده از منابع و تحقیقات مرتبط با فلسفه علم و نیز مطالعات ایرانشناسی به مسئله اصلی تحقیق، یعنی چیستی فلسفه علم ایرانشناسی بپردازد. به این منظور، پس از تعاریف مربوط به فلسفه علم ایرانشناسی، موضوعات مرتبط با آن نیز مطرح شده است. فلسفۀ علم ایرانشناسی تأمل انتقادی در علم ایرانشناسی را که فراوردۀ ایرانشناسان است، وجه همت خود میسازد. یافتههای پژوهش بیانگر آن است که برای دستیابی به گفتمان و پژوهش مطابق با معیارهای فلسفه علم در ایران شناسی توجه به مباحثی چون علیت، عینیت و ذهنیت، و روش شناسی ضرورتی انکارناپذیر است.https://is.iranology.ir/article_718797_24c6058f138a800e6ba86bf3a4c4e897.pdfبنیاد ایران شناسیمطالعات ایران شناسی۲۴۷۶_۲۹۸۹8320241121Analyzing the Interaction between Iranology and Iranian Archaeology Discoursesواکاوی تعامل گفتمانهای ایرانشناسی و باستانشناسی ایران9011371886610.22034/is.2024.2045671.1047FAحمیدافشاراستادیار گروه ایرانشناسی، بنیاد ایرانشناسی، تهران، ایران0000-0001-6585-3459Journal Article20241113The political and social changes of the late Qajar period, along with the effective arrival of Western orientalists and antiquarians, created conditions in which Iranians, for the first time in their long history, made Iran an object of knowledge. Iranian intellectuals, seeking to gain knowledge of European intellectual movements and, alongside Western orientalism and Iranology, which led to the discovery of Iran's historical background, ancient artifacts, and past glory, realized the need to re-understand and redefine themselves, and on this basis, the discourse of Iranology was formed. At the same time, the profit-seeking goals of Western orientalists and antiquarians, coupled with the ignorance of the Qajar kings, shaped the discourse of Iranian archaeology. Thus, the discourse of Iranology and the discourse of archaeology emerged in close connection and at the same time. The present study, using a genealogical method, has evaluated the zero degree of emergence of these discourses in order to identify their important propositions and how they influence and affect each other in order to provide a comprehensive understanding of the theoretical foundations, concepts, and common links of the aforementioned discourses. The result of evaluating the influential propositions in these two discourses is that a set of Iranological investigations created a new construction of the national identity of Iranians in accordance with their proud historical past, and archaeological investigations provided tangible data for this thought and made the theory governing society visible.تغییرات سیاسی و اجتماعی اواخر دوره قاجاریه همزمان با ورود مؤثر شرقشناسان و عتیقهجویان غربی شرایطی را بهوجود آورد که ایرانیان برای نخستینبار در طول تاریخ طولانی خود، ایران را ابژۀ شناخت قرار دادند. روشنفکران ایرانی در پی کسب آگاهی از جریانهای فکری اروپایی و در کنار شرقشناسی و ایرانشناسی غربیان که منجر به کشف پیشینۀ تاریخی و آثار باستانی و شکوه و عظمت گذشتۀ ایران شد، به ضرورت درک مجدد و بازتعریفی از خود پیبردند و برایناساس گفتمان ایرانشناسی شکل گرفت. همزمان اهداف سودجویانۀ شرقشناسان و عتیقهجویان غربی که با ناآگاهی پادشاهان قاجار همراه بود، گفتمان باستانشناسی ایران را شکل داد. بدینترتیب گفتمان ایرانشناسی و گفتمان باستانشناسی در ارتباطی تنگاتنگ و در یک برهۀ زمانی به منصۀ ظهور رسیدند. پژوهش حاضر با روش تبارشناسانه، درجۀ صفر پیدایش این گفتمانها را جهت شناخت دالهای مهم آنها و نحوة تأثیر و تأثرشان بر یکدیگر ارزیابی کرده است تا درک جامعی از مبانی نظری، مفاهیم و پیوندهای مشترک گفتمانهای مذکور ارائه دهد. نتیجه ارزیابی دالهای تأثیرگذار در این دو گفتمان عبارت است از آنکه مجموعهای از تتبعات ایرانشناختی برساختی جدید از هویت ملی ایرانیان منطبق با گذشته غرورانگیز تاریخی آنان پدید آورد و واکاویهای باستانشناختی دادههای ملموس این اندیشه را فراهم و تئوری حاکم بر جامعه را رؤیتپذیر کرد. https://is.iranology.ir/article_718866_081d41e0708437c1b3a02ea4adea6f05.pdfبنیاد ایران شناسیمطالعات ایران شناسی۲۴۷۶_۲۹۸۹8320241121The Continuity of the Patrimonial Bureaucratic System of the Safavids in the Era of Aqa Mohammad Khan and Fath Ali Shah Qajar in Iranتداوم نظام دیوانسالاری موروثی صفویه در ایران عصر آقامحمدخان و فتحعلیشاه قاجار11414071880210.22034/is.2024.2040936.1040FAحمزهحسینیدکترای تاریخ ایران دوره اسلامی، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.Journal Article20240911The extensive and complex bureaucratic system established by the Safavid dynasty represents one of the most significant achievements of this government. Given that the Safavids reformed the bureaucratic system of Iran and laid the foundation for a new form, this institution continued to be utilized in subsequent governments following the Safavid era. This article employs a descriptive-analytical methodology to address the question of how the administrative and bureaucratic system of the Safavids persisted and transformed during the reigns of Aqa Mohammad Khan and Fath Ali Shah Qajar. The findings of this study indicate that the bureaucratic system of the Safavids experienced both continuity and transformation during the Qajar period. While its use was limited during Aqa Mohammad Khan's rule, the bureaucratic institution of the Safavids was extensively adapted and implemented during Fath Ali Shah's reign. In this period, considering Iran's interactions with Western civilization, reforms and transformations emerged within the bureaucratic system; however, due to the patrimonial characteristics of Iran's bureaucratic system, these reforms did not lead to significant changes. Consequently, the bureaucratic and administrative system of Iran continued to be managed and operated based on the functions derived from the Safavid bureaucratic model until the onset of the Constitutional Revolution.نظام دیوانسالاری گسترده و پیچیدهای که حکومت صفویه ایجاد کرده بود، یکی از مهمترین اقدامات این حکومت است. ازآنجاییکه صفویان نظام دیوانی ایران را اصلاح کردند و صورتی جدید از آن بنیان گذاشتهاند، این نهاد در حکومتهای بعد از صفویه نیز استفاده شده است. در مقاله حاضر تلاش میشود با روش توصیفی – تحلیلی، به این سؤال پاسخ داده شود که نظام اداری و دیوانی صفویه در عصر آقامحمدخان و فتحعلیشاه قاجار چگونه تداوم و تحول پیدا کرد. یافتههای این بررسی نشان میدهد که نظام دیوانی صفویه در دوره قاجار هم تداوم و هم تحول داشت. در دوره حکومت آقامحمدخان استفاده از آن محدود بود، ولی در دوره فتحعلیشاه نهاد دیوانسالاری صفویه به شکل گسترده اقتباس و بهکار گرفته شد. در این دوره باتوجهبه برخورد ایران با تمدن غرب، اصلاحات و تحولاتی در نظام دیوانی بهوجود آمد، اما این اصلاحات بهدلیل ویژگیهای موروثی نظام دیوانی ایران نتوانست تحول عظیمی بهوجود بیاورد و نظام دیوانی و اداری ایران تا آغاز انقلاب مشروطه، کموبیش براساس همان کارکردهای نظام دیوانی برگرفته از صفویه مدیریت و اداره میشد.https://is.iranology.ir/article_718802_5e51fa74cf114809d96c2979b20ea61d.pdfبنیاد ایران شناسیمطالعات ایران شناسی۲۴۷۶_۲۹۸۹8320241121The approach and attitude of historians at the time of extinction towards the fall of the Safavid dynasty and Nader's ruleرویکرد و موضعگیری مورخان هنگامه انقراض در قبال سقوط صفویه و حاکمیت نادر14116371880610.22034/is.2024.2036718.1026FAعلیسالاری شادیدانشیار گروه تاریخ سیاسی، پژوهشکده تاریخ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران.0000-0002-1652-6299Journal Article20240726At the time of the extinction of the Safavid dynasty, historians such as Hazin Lahiji, Mirza Mohammad Khalil Marashi, Mirza Sultan Hashem and Abul Hassan Qazvini wrote works that were about the end of the Safavid dynasty, the domination of Afaghaneh, the rise of Nader Shah and the Safavid leaders. These historians were also contemporaries and migrated to India. Intellectually, they are Safavid and opposed to Afaghaneh and Nader and are supporters of Safavid. These historians have often selectively expressed their displeasure with the fall of the Safavid dynasty and its results, however, some of their content regarding the time of extinction and its consequences are different from the existing facts. This research seeks to answer the basic question that the content and claims of these historians, such as the presence and existence of a strong current of Safavidism, prominent news about Shah Tahmasb II, reports of the decline of Nader's status and other reasons, to what extent are in accordance with the facts? This research is based on the library method and with a descriptive-analytical approach combined with criticism and comparison. Studies show that these historians have often expressed their wish by ignoring the facts, although they have differences with each other due to their different attitudes. Meanwhile, Marashi and Mirza Sultan Hashem emphasize the tangible presence of the Marashi movement. Qazvini insists on the importance of other princes claiming to belong to the Safavid dynasty, and Hazin Lahiji insists on his own role.در زمان انقراض صفویه، مورخانی مانند حزین لاهیجی، میرزا محمدخلیل مرعشی، میرزا سلطانهاشم و ابوالحسن قزوینی آثاری خلق کردند که تأکید آنها بر خاتمة صفویه، تسلط افاغنه، ظهور نادر و مسائل مرتبط با هوداران صفوی بوده است. وجه اشتراک این مورخان گذشته از مقارنة زمانی و مهاجرت به هند، صفویهدوستی و مخالفت با افاغنه و نادر و برجستهسازی و حتی جریانسازی هواداری از صفویه است. مورخان مذکور اغلب بهصورت گزینشی سخنانی را در ناخرسندی از سقوط صفویه و پیامد آن مطرح ساختهاند، بااینحال پارهای از مطالب آنها درخصوص هنگامه انقراض و تبعات ناشی از آن با واقعیات موجود متفاوت است. این پژوهش درصدد پاسخگویی به این پرسش اساسی است که مطالب و ادعاهای این مورخان، مانند حضور و وجود جریان قوی صفویهدوستی، اخباری پرنقش از شاه طهماسب دوم، گزارشهایی از فروکاهی موقعیت نادر و سایر دلایل تا چه حد با واقعیات مطابقت دارد؟ این پژوهش براساس روش کتابخانهای و با رویکرد توصیفی-تحلیلی توأم با نقد و مقایسه صورت گرفته است. بررسیها حاکی از آن است که این مورخان با چشمپوشی از واقعیتها، اغلب آرزوی مطلوب خود را بیان کردهاند، هرچند درباره آن نیز بهدلیل نگرشهای مختلف با یکدیگر اختلافاتی دارند. دراینمیان، مرعشی و میرزا سلطانهاشم بر حضور ملموس جریان مرعشیان تأکید دارند. قزوینی بر اهمیت شاهزادگان دیگر مدعیِ انتساب به صفویه اصرار دارد و حزین لاهیجی بر نقش خود پای میفشارد.https://is.iranology.ir/article_718806_7548b0fb32e4ab1ea3a400a5a91a96af.pdf