بررسی دگرگونی واژگانی از زبان پهلوی به تالشی

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان

2 دانشجوی دکترای ادبیات فارسی دانشگاه گیلان (نویسنده مسئول)

چکیده

از نظر دانش زبان شناسی، زمانی که واژه ای از زبانی به زبانی دیگر وارد می شود، برای ماندگار شدن باید با الگوهای آوایی، واجی، صرفی، نحوی و معنایی آن زبان هماهنگی پیدا بکند وگرنه از دایره واژگانی آن زبان کنار گذاشته می شود. در این نوشتار روند انواع دگرگونی هایِ واج شناختی که در واژگان زبان پهلوی یا فارسی میانه رخ داده است تا به زبان های ایرانی نو، ازجمله زبان تالشی (که از زبانهای ایرانی نو است) رسیده اند؛ بررسی و تجزیه و تحلیل می گردد. از بررسی داده هایی که از فرهنگ کوچک زبان پهلوی نوشته مکنزی بدست آمده و مقایسه این واژه ها با داده های زبان تالشی که از زبانِ گفتاری تالشی زبان های عنبران واقع در نقطه مرزی استان اردبیل،
با جمهوری آذربایجان به دست آمده مشخص شد که واژه های مشترک بین دو زبان از زبان پهلوی به زبان تالشی، دگرگونی هایی از قبیل ادغام، ابدال، حذف، جابجایی، افزایش و سایر فرایندهای رایج واج شناختی را طی کرده، تا به زبان تالشی رسیده است؛ در ضمن بعضی از واژه ها هم بدون هیچ دگرگونی به زبان تالشی رسیده اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Study of Lexical Changes from Pahlavi Language to Talysh Language

نویسندگان [English]

  • Abbas Khaefi 1
  • Kiumarth Khanbabazadeh 2
1 Associate Professor, Persian Language and Literature Department, University of Gilan.
2 PhD candidate, Persian Language and Literature, University of Gilan (corresponding author),
چکیده [English]

From a linguistic point of view, when a word from one language enters another language, in order to survive there, it needs to adapt itself to the phonetic, phonological, morphological, syntactic, and semantic principles and patterns of that language. Otherwise, it will be excluded from the lexicon of the host language. In this paper, the writers have examined and analyzed the various types of phonological changes in the lexicon of Pahlavi language or Middle Persian which have resulted in the development of their new forms in modern Iranian languages, such Talysh. A study of the terms in Concise Pahlavi Dictionary by D. N. Mackenzie and their comparison with some of the words collected from oral Talysh utterances produced in Anbaran, a district near the joint frontier of Iran and Azerbaijan, demonstrated that the words shared by the two languages have undergone some changes, such as blending, assimilation, ellipsis, inversion, addition, and some other common phonological processes, in their moving from Pahlavi language and entering Talysh language. Moreover, some terms have entered this language in their original form.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ancient Iranian languages. Pahlavi language. Talysh language. dialect. typology