معماری و شهرسازی دوره ساسانی در استان فارس (مطالعه موردی چهار ایالت فارس: اردشیرخوره، دارابگرد، بیشاپور و استخر)

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری تاریخ اسلام، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد، سرپرست بنیاد ایران شناسی شعبه استان کهگیلویه و بویراحمد.

2 کارشناسی ارشد فرهنگ و زبا نهای باستانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان

چکیده

عصر ساسانی (651 - 224 م) یکی از پررونق ترین و طلایی ترین دوره ای فرهنگ، هنر و معماری در تاریخ ایران است که آثار معماری و شهرسازی آن با گذر بیش از 1500 سال در گوشه و کنار این سرزمین مشاهده می شود. تعداد آثار تاریخی به جای مانده از این دوره نسبت به دوره های پیشین نشان از پیشرفت فعالیت های عمرانی مانند ایجاد شهرها، قلعه ها، پل ها و سدها دارد. در این پژوهش سعی شده تا با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی شهرهای ساسانی استان فارس بر اساس شکل هندسی، نوع معماری و شهرسازی دسته بندی شوند. یافته های پژوهش نشان می دهد که آنچه در خصوص این شهرها اهمیت داشته، هندسه منظمی بوده که حکایت از طراحی، برنامه ریزی و نقشه های دقیق برای ساخت این شهرها دارد. شهرهای اردشیرخوره و دارابگرد به عنوان شهرهای مدور، شهر بیشاپور به عنوان شهر مستطیل شکل، و شهر استخر به عنوان شهر نامنظم معرفی، تقسیم بندی و بررسی شده اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Architecture and Urban Engineering of the Sassanid Period in Fars Province: A Case Study of Four Cities in Fars (Ardeshir Khoreh, Darabgard, Bishapur, and Estakhr)

نویسندگان [English]

  • Human Mohammadi Sharafabad 1
  • Farnaz Eftekhar Jahromi 2
1 PhD in History of Islam, Islamic Azad University, Najaf Abad Branch
2 MA in Ancient Cultures and Languages, Shahid Bahonar University of Kerman
چکیده [English]

The Sassanid Era (224-651 AD) marks one of the most prosperous and golden periods of culture, art, and architecture in the history of Iran. The architectural remains and samples of urban engineering of this period can still be witnessed in different corners of this land even after more than 1,500 years. The number of the historical works and monuments of this era in comparison to previous ones demonstrates great development in construction and civil activities such as city engineering and the building of castles, bridges and dams. Following a descriptive-analytic method, this study aims to classify Sassanid cities of the Fars Province based on their geometric design, architectural style, and methods of urban engineering. The findings of the study indicate that the most important factor in the building of cities at that time was the employment of a regular geometric design which demonstrates the use of accurate designs and plans for building them. Accordingly, in this paper, Ardeshir Khoreh and Darabgard are introduced, classified, and explored as circular cities, Bishapur as a rectangular city, and Estakhr as an irregular city.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sassanid Dynasty
  • Fars Province
  • urban engineering
  • architecture