بررسی طرح و نقش قالی های باباحیدر

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه صنایع دستی دانشکده هنر دانشگاه شهرکرد (نویسنده مسئول)

2 عضو هیئت علمی گروه صنایع دستی دانشکده هنر دانشگاه شهرکرد

3 کارشناس ارشد صنایع دستی دانشگاه هنر اصفهان

چکیده

قالی بافی هنری صنعتی است که در آغاز با نیاز مادی انسان به زیرانداز پدیدار شد و بعدها با حس زیبایی شناسی درآمیخت و به اوج رسید. در این سیر تحول از آغاز پیدایش تا رسیدن به کمال، ایران کشوری پیشتاز بوده است. ویژگی های فرش ایرانی موجب شد تا این طیف از دست بافته ها به عنوان نماد و شناسنامه هنری ایران در سطح جهان نیز شناخته شوند. گوناگونی در طرح ها و نقش های قالی ایران به پهنای این کشور هنرپرور است. استان چهارمحال و بختیاری نیز از این قاعده مستثنی نیست و یکی از مناطقی است که به علت برخورداری از شرایط جغرافیایی خاص، از شرایط مساعدی برای تولید فرش برخوردار بوده است. طرح و نقش قالی های استان چهارمحال و بختیاری بسیار متنوع بوده و بخشی از آن ها را نقوش هندسی به خود اختصاص می دهند. دسته ای از قالی هایی که نقش هندسی دارند در منطقه باباحیدر بافته می شوند. برخلاف تنوع فراوان طرح و نقشِ این دسته از قالی ها، کمتر پژوهشی در زمینه معرفی و بررسی آ نها صورت گرفته است. بر این اساس، نگارندگان این مقاله بر آن شدند که برای ثبت و ضبط طرح و نقش قالی های مذکور، نمونه های موجود را یافته، از آن ها عکس برداری کنند و با ارائه خطی نقوش آن ها، توضیحات لازم را ارائه دهند. هدف از انتخاب این موضوع، شناسایی و بررسی طرح و نقش قالی های ترنج دار هندسی ای است که امروزه در استان چهارمحال و بختیاری کمتر بافته می شوند تا این گونه بتوان گامی برای جلوگیری از روند فراموشی تدریجی آن ها برداشت و زمینه ای برای تهیه گنجینه ای تصویری از قالی های مناطقی که کمتر بدان ها توجه شده است، فراهم کرد تا موجبات حفاظت و حراست از خرده فرهنگ ها و به دنبال آن فرهنگ ملی ایجاد شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Study of the Central Toranj Design in Baba Heydar’s Carpets

نویسندگان [English]

  • Faranak Kabiri 1
  • Azam Bohlul 2
  • Parivash Mohammadi 3
1 Faculty member at the Handicrafts Department of Art Faculty, Shahrekord University (corresponding author)
2 Faculty member at the Handicrafts Department of Art Faculty, Shahrekord University (corresponding author)
3 MA in Handicrafts, Art University of Isfahan
چکیده [English]

Carpet weaving is an industrial art that initially emerged because of man’s material need for a floor covering and later reached its peak of beauty through mixing with a sense of aestheticism. Iran has always acted as a pioneer in this process of attaining perfection. The characteristics of Iranian carpets have made these hand-woven products known to the world as the symbol of the supreme artistic legacy of Iran. The variety of the designs of Iranian carpets are as vast as the area of this art-loving and art-nurturing country. Chaharmahal and Bakhtiari Province is not an exception in this regard and, because of its particular geographical features, it enjoys desirable conditions for carpet production. The carpets of this province enjoy great variety in terms of design, and some of them contain geometrical patterns. A group of carpets with geometrical patterns are woven in Baba Heydar region. Despite the great variety in the designs of these carpets, few if any study has been conducted in order to introduce and explore their features. Accordingly, the authors of this paper decided to locate some of the existing samples, photograph them, and provide the necessary explanations regarding
their designs in order to record the most prominent designs and patterns of the carpets woven in this region. The main purpose of choosing this topic was to identify and examine the design of geometrical carpets with the toranj (medallion) pattern, which are not much woven in Chaharmahal and Bakhtiari Province anymore. In this way, they hope to be able to prevent the gradual forgetting of this style and pave the way for developing a pictorial treasure of the carpets of the regions which do not normally receive much attention. As a result, we will be able to protect micro-cultures and, following them, our national culture more than ever before. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • carpet
  • geometrical toranj
  • Baba Heydar
  • pattern and design