کلیلهودمنه نصرالله منشی از مهمترین متون اندرزنامهای ایران دوره میانه است که در قالب حکایتهای تمثیلی، تصویری پیچیده از مناسبات قدرت و سازوکار حکومت ارائه میکند. مسئله اصلی این پژوهش بررسی این پرسش است که آیا کلیلهودمنه صرفاً تداوم سنت اندرزنامهنویسی و پشتیبان نظری مشروعیت قدسی قدرت است، یا آنکه در لایههای زیرین خود نوعی بازاندیشی عقلانی در باب سیاست عرضه میکند. این مقاله با رویکرد تحلیل متن در بستر تاریخی و با تکیه بر خوانش مفهومیِ مضامینی چون عقل، عدل، اطاعت، بخت و مصلحت، نشان میدهد که کلیلهودمنه ضمن وفاداری به ساختار اندرزنامهای، نوعی جابهجایی در مبنای مشروعیت سیاسی ایجاد میکند. در این اثر، بقای ملک نه به دینداری شاه، بلکه به کارآمدی، تدبیر و عقل عملی وابسته است. بدینسان کلیلهودمنه را میتوان مرحلهای مهم در روند عرفیشدن تدریجی اندیشه سیاسی ایران و انتقال مشروعیت از افق قدسی به قلمرو عقل و تجربه انسانی دانست.
شجاعی، سید محمد سعید. (1404). خرد سیاسی کلیله و دمنه: آمیختگی داروی تلخ نصیحت به شهدحکایت. مطالعات ایران شناسی، 9(2)، 59–80. https://doi.org/10.22034/is.2026.2078575.1090
MLA
شجاعی، سید محمد سعید. "خرد سیاسی کلیله و دمنه: آمیختگی داروی تلخ نصیحت به شهدحکایت"، مطالعات ایران شناسی، 9، 2، 1404، 59–80. doi: 10.22034/is.2026.2078575.1090
HARVARD
شجاعی، سید محمد سعید. (1404). 'خرد سیاسی کلیله و دمنه: آمیختگی داروی تلخ نصیحت به شهدحکایت'، مطالعات ایران شناسی، 9(2), pp. 59–80. doi: 10.22034/is.2026.2078575.1090
CHICAGO
شجاعی، سید محمد سعید، "خرد سیاسی کلیله و دمنه: آمیختگی داروی تلخ نصیحت به شهدحکایت." مطالعات ایران شناسی، 9 2 (1404): 59–80, doi: 10.22034/is.2026.2078575.1090
VANCOUVER
شجاعی سید محمد سعید. خرد سیاسی کلیله و دمنه: آمیختگی داروی تلخ نصیحت به شهدحکایت. مطالعات ایران شناسی. 1404;9(2):59–80. doi: 10.22034/is.2026.2078575.1090