مطالعات ایران شناسی

مطالعات ایران شناسی

واکاوی نماد "تثلیث" در مذاهب ایران و هند(موردمطالعه: میترائیسم و هندوئیسم)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشکده هنر. دانشگاه الزهرا. تهران. ایران.
2 دانشکده هنر. دانشگاه نیشابور.
چکیده
این مقاله به بررسی تطبیقی نماد تثلیث در دو آئین باستانی مهرپرستی و هندوئیسم، می‌پردازد. هدف از این پژوهش، واکاوی تشابهات و تفاوت‌های این نماد در این دو آئین و همچنین بررسی تأثیر مهرپرستی بر هندوئیسم است. در همین راستا مقاله حاضر سعی دارد به این پرسش پاسخ دهد که در نماد مشترک "تثلیث" میان آئین­های مهرپرستی و هندوئیسم چه تفاوت­ها و تشابهاتی دیده می ­شود؟ نتایج نشان می‌دهد که هر دو آئین از نماد تثلیث به‌عنوان نمادی از نیروهای ماورائی و الوهیت استفاده می‌کنند. مهرپرستی تثلیث را بیشتر به‌عنوان نمادی از نیروهای طبیعت و هندوئیسم به‌عنوان نمادی از چرخة هستی و وجوه مختلف الوهیت در نظر می‌گیرند. نماد تثلیث در این دو آئین، با وجود شباهت‌های ظاهری، تفاوت‌های عمیقی در ماهیت، شخصیت‌های تشکیل‌دهنده و نقش‌هایشان دارد. همچنین، این پژوهش‌ نشان می‌دهد که هندوئیسم تأثیرات قابل‌توجهی از آئین مهر پذیرفته است که نشان‌دهندة تبادلات فرهنگی و دینی بین تمدن‌های باستانی ایران و هند است. مقاله حاضر با استفاده از روش تحقیق توصیفی-تطبیقی و گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای، به بررسی دقیق پیشینة تحقیق و ارائه توضیحات مفصل دربارة مهرپرستی و هندوئیسم می‌پردازد.
کلیدواژه‌ها